مطلب سوم در شهادت ، يعنى گواهى دادن و در آن چند فصل است : فصل اوّل در واجب بودن شهادت و شروط آن بدان‌كه گواهى دادن واجب كفائى است به اجماع مجتهدين با قدرت برآن ، خواه او را جهت گواه شدن طلبيده باشند و خواه نطلبيده باشند ، مگر با خوف ضرر برخود يا بر بعضى از مؤمنين . و اجرت گرفتن برآن حرام است ، مگر مؤونت سفر جهت اداى شهادت . وگاه هست كه واجب عينى مىشود ، و آن در صورتى است كه گواه منحصر در يك شخص باشد . و شروطى كه در گواه مىبايد يازده است : شرط اوّل آنكه : بالغ باشد پس گواهى دادن طفل مسموع نيست [ 1 ] مگر در جراحتى كه سرايت به مردن نكند [ 2 ] به شرط آنكه ده سال داشته باشند ومتفرق نشده گواهى دهند و بر چيزى مباح مجتمع شده باشند . و بعضى از مجتهدين گواهى اطفال را مطلقاً مقبول نمىدانند « 1 » . شرط دوم آنكه : عاقل باشد چه گواهى ديوانه صحيح نيست ، امّا اگر ديوانگى او دورى باشد در آن حالتى كه ديوانه نباشد صحيح است .

--> [ 1 ] - بلكه مسموع است در مطلق جراحات و بايد به اوّل كلام ايشان گرفته شود و شاهد ديگرنباشد بنابر احوط . ( يزدى ) [ 2 ] مراعات احتياط در شهادت اطفال خوب است اگر چه اقوى قبول شهادت آنها است درجرح به شروط مذكوره در عبارت على الاحوط . ( تويسركانى ) * رعايت احتياط را با شرط مذكوره ترك ننمايند . ( صدر ) ( 1 ) فخر المحقّقين ، ايضاح 4 : 417 .